hirsutismeHirsutisme in een vorm van overbeharing bij vrouwen. Het kenmerkt zich door de aanwezigheid van dikke, stugge haren op plaatsen waar normaal gesproken alleen mannen haargroei hebben. Denk aan locaties als de kin, de bovenlip, de hals, de borst, de tepelhoven, de rug, de buik en de bovenbenen.
Hirsutisme komt veel voor: zeker 5 tot 10% van de vrouwen heeft er in meer of mindere mate last van. Deze vorm van versterkte haargroei wordt vaak slechts als een cosmetisch probleem gezien, maar dat is een onderschatting. Hirsutisme kan gevoelens van schaamte en onzekerheid met zich meebrengen en veel vrouwen ondervinden dagelijks hinder van dit probleem.

Versterkte haargroei is niet altijd een afwijking

Overbeharing bij vrouwen is in de meeste gevallen feitelijk een verkeerde term. We willen benadrukken dat het niet abnormaal is om als vrouw enkele verdwaalde haren te hebben op een ongewenste plek. Met name bij het naderen van de overgang is het eerder een regel dan een uitzondering dat je als vrouw enkele haren op de kin, bovenlip op de tepelhoven of naast de schaamstreek hebt. Helaas weten we dit niet, aangezien er nauwelijks openlijk over wordt gesproken. We spreken van hirsutisme als het gaat om sterkere haargroei met eventuele achterliggende medische of hormonale oorzaken.

Indien er sprake is van toename van haargroei in de vorm van donshaartjes spreken we van een andere vorm van versterkte haargroei, namelijk hypertrichose. Beide vormen kunnen in de meeste gevallen succesvol behandeld worden bij de huidtherapeut.

Oorzaken hirsutisme

Hirsutisme kan ontstaan door een overmatige productie van mannelijke hormonen of door een verhoogde gevoeligheid voor mannelijke hormonen. Erfelijke gevoeligheid speelt bij beide oorzaken een belangrijke rol. Overgewicht en een te hoge bloedsuikerspiegel werken hirsutisme in de hand. Veelvuldig epileren van de haren kan verergering geven. Zelf epileren triggert het haarzakje continu om een nieuwe haar aan te maken. De beharing kan steeds stugger worden.

Hirsutisme door polycysteus ovarium syndroom (PCOS)

De meest voorkomende oorzaak van hirsutisme is het polycysteus ovarium syndroom (PCOS), waarbij er goedaardige met vocht gevulde cysten in de eierstokken groeien. Deze cysten zorgen voor een verstoring van de rijping van de eicellen. PCOS komt bij bijna 10% van de vrouwen voor.

Bij PCOS produceren de eierstokken een overmatige aanmaak van mannelijke hormonen. Een te hoge testosteronspiegel zorgt ervoor dat de feedback verstoord wordt tussen de eierstokken en hypofyse. Het resultaat is een constante verhoogde LH-spiegel. LH, het luteïniseringshormoon, stimuleert de eierstokken tot de productie van androgenen ofwel mannelijke hormonen. PCOS wordt vaak ontdekt door een onregelmatige of uitblijvende menstruatie en verminderde vruchtbaarheid. Naast hirsutisme kan PCOS gepaard gaan met diabetes II, gewichtstoename, haaruitval en acné.

PCOS hangt sterk samen met insulineresistentie en dit wordt steeds vaker als veroorzaker gezien. Insuline is nodig om glucose (bloedsuiker) vanuit het bloed in de lichaamscellen te krijgen. Bij insulineresistentie maakt het lichaam meer insuline aan, waarbij meer testosteron vrijkomt. Vrouwen met PCOS kunnen veel baat hebben bij een gezond voedingspatroon waarin weinig suikers voorkomen en bij het eten van veel vezels, langzame koolhydraten (zoals zilvervliesrijst en peilvruchten) en extra groente. Ook is het bij PCOS belangrijk om het stressniveau zo laag mogelijk te houden. Langdurige stress zorgt er namelijk voor dat de bijnieren extra cortisol produceren. Een overschot aan corticosteroïden kan haarzakjes activeren tot de vorming van versterkte haargroei.

Hirsutisme door syndroom van Cushing

Bij het syndroom van Cushing produceren de bijnieren te veel cortisol. Dit kan veroorzaakt worden door een tumor van de bijnier of door een te grote uitscheiding van het adrenocorticotroop hormoon (ACTH) in de hypofyse. Andere verschijnselen van het Cushingsyndroom zijn een opgeblazen gezicht, vetweefsel rond de middel, verlies van spiermassa, osteoporose, menstruatiestoornissen, striae en acné.

Hirsutisme door overige oorzaken

Hirsutisme kan ook veroorzaakt worden door geneesmiddelen, zoals zwangerschapshormonen of androgene steroïdhormonen of door het stoppen met het gebruik van de anticonceptiepil.

Hirsutisme door verhoogde gevoeligheid voor androgenen

Bij ongeveer 6-17% van de vrouwen reageren de haarzakjes overgevoelig op androgenen ofwel mannelijke hormonen in het lichaam. In de cel wordt dit aangeboden als testosteron. Onder invloed van het enzym 5-x-reductase wordt het omgezet in het veel sterker werkzame 5-DHT. 5-DHT bindt zich aan een prikkelontvanger in de haarzakjes en deze combinatie zorgt ervoor dat donshaartjes omgezet worden naar dikke haren.

Behandeling van hirsutisme

Bij hirsutisme is het belangrijk om eerst de achterliggende oorzaken te behandelen. Soms is hier een bloedtest voor nodig via uw huisarts of gynaecoloog. Indien er sprake is van overgewicht kan  afvallen middels een gezond dieet verbetering van hirsutisme geven.
De anticonceptiepil Diane 35 kan hirsutisme onderdrukken, het duurt bijna een jaar voordat het effect zichtbaar is. Orale anticonceptie kan ook gecombineerd worden met androgeenreceptorblokkers (Androcur, Spironolactone of Cyproplex).

Naast medicamenteuze therapie kan hirsutisme behandeld worden met definitieve laserontharing en elektrische epilatie.

1. Laserontharing bij hirsutisme

Indien hirsutisme gekenmerkt wordt door gepigmenteerde haren heeft permanente laserontharing de eerste voorkeur vanwege de snelheid van behandelen en effectiviteit.

De ontharingslaser, de Lightsheer Diodelaser DUET, produceert een zeer hoog geconcentreerde zuivere lichtbundel. Deze lichtbundel wordt maar een fractie van een seconde op de huid uitgezonden. Het pigment van de haren absorbeert het laserlicht en zet het licht om in warmte. Deze warmte zorgt voor vernietiging van de voedingsbodem het haarzakje, zodat er geen nieuwe haar meer kan groeien. Na iedere behandeling komen er minder haren terug en zijn de haren ook dunner en minder stug. Uw huid voelt aan het einde van de behandelperiode glad aan.

Indien de oorzaak van hirsutisme niet behandelbaar is, kunnen in de toekomst nieuwe haarzakjes geactiveerd worden of donshaartjes op andere plaatsen overgaan tot dikkere haren. Dit proces kan onafhankelijk van de laserbehandeling optreden. Mogelijk zijn extra behandelingen nodig en zal het effect met herhaalbehandelingen onderhouden moeten worden, bijvoorbeeld 1 à 2 keer per jaar.
Meer over deze behandeling »

2. Elektrische epilatie bij hirsutisme

Indien er sprake is van hirsutisme met rossige of blonde haren kan elektrische epilatie nuttig zijn. De lichte haren bevatten niet genoeg pigment voor laserontharing, dus elektrische epilatie is dan een alternatief. Tijdens het elektrisch ontharen wordt een stroomstootje naar het haarzakje gestuurd via een klein steriel naaldje. Door dit stroomstootje komt warmte vrij en vernietigen we het haarzakje. Hierdoor zal geen nieuwe haar meer ontstaan. Op deze manier wordt elk haarzakje behandeld.
Meer over deze behandeling »

Vergoeding behandeling hirsutisme

Indien u een aanvullende verzekering heeft, kunnen beide therapieën geheel of gedeeltelijk vergoed worden uw zorgverzekeraar. Dit geldt alleen voor versterkte haargroei in het gezicht. Informeer bij uw zorgverzekeraar welke rechten op vergoeding u heeft en raadpleeg de polisvoorwaarden van uw zorgverzekeraar. Soms heeft u een verwijzing van uw huisarts of specialist nodig. De huidtherapeuten van Huidzorg Houten voldoen aan alle kwaliteitseisen die nodig zijn om in aanmerking te komen voor vergoeding.

Meer informatie over behandeling van hirsutisme

De huidtherapeut bespreekt met u tijdens het intakegesprek welke behandeling het meest geschikt is voor u. Indien u vragen heeft naar aanleiding van dit artikel mag u altijd contact met ons opnemen.