hirsutismeWat is hirsutisme?

Hirsutisme in een vorm van overbeharing bij vrouwen. Het kenmerkt zich door de aanwezigheid van dikke, stugge haren op plaatsen waar normaal gesproken alleen mannen haargroei hebben. Denk aan locaties als de kin, de bovenlip, de hals, de borst, de tepelhoven, de rug, de buik en de bovenbenen.
Hirsutisme komt veel voor: zeker 5 tot 10% van de vrouwen heeft er in meer of mindere mate last van. Deze vorm van ongewenste haargroei wordt vaak slechts als een cosmetisch probleem gezien, maar wat het met iemand kan doen wordt vaak onderschat. Hirsutisme kan gevoelens van schaamte en onzekerheid met zich meebrengen. Veel vrouwen ondervinden dagelijks hinder van dit probleem.

Wat zijn de oorzaken van hirsutisme?

Hirsutisme kan ontstaan door een overmatige productie van mannelijke hormonen of door een verhoogde gevoeligheid voor mannelijke hormonen. Erfelijke gevoeligheid speelt bij beide oorzaken een belangrijke rol. Overgewicht en een te hoge bloedsuikerspiegel werken hirsutisme in de hand. Hirsutisme kan ook veroorzaakt worden door geneesmiddelen, zoals zwangerschapshormonen of androgene steroïdhormonen of door het stoppen met het gebruik van de anticonceptiepil. In de onderstaande tekst worden nog drie oorzaken nader toegelicht.

Hirsutisme door verhoogde gevoeligheid voor androgenen

Bij ongeveer 6-17% van de vrouwen reageren de haarzakjes overgevoelig op androgenen ofwel mannelijke hormonen in het lichaam. In de cel wordt dit aangeboden als testosteron. Onder invloed van het enzym 5-x-reductase wordt het omgezet in het veel sterkere 5-DHT. 5-DHT bindt zich aan een prikkelontvanger in de haarzakjes en deze combinatie zorgt ervoor dat donshaartjes omgezet worden naar dikke haren. Indien er sprake is van toename van haargroei in de vorm van donshaartjes spreken we van een andere vorm van versterkte haargroei, namelijk hypertrichose. Beide vormen kunnen in de meeste gevallen succesvol behandeld worden bij de huidtherapeut.

Hirsutisme door polycysteus ovarium syndroom (PCOS)

De meest voorkomende oorzaak van hirsutisme is het polycysteus ovarium syndroom (PCOS), waarbij goedaardige, met vocht gevulde, cysten in de eierstokken groeien. Deze cysten zorgen voor een verstoring van de rijping van de eicellen. PCOS komt bij bijna 10% van de vrouwen voor.

Hirsutisme door syndroom van Cushing

Bij het syndroom van Cushing produceren de bijnieren te veel cortisol. Dit kan veroorzaakt worden door een tumor van de bijnier of door een te grote uitscheiding van het adrenocorticotroop hormoon (ACTH) in de hypofyse. Andere verschijnselen van dit syndroom zijn een opgeblazen gezicht, vetweefsel rond het middel, verlies van spiermassa, osteoporose, menstruatiestoornissen, striae en acné.

Wat kunt u thuis doen aan hirsutisme?

Bij hirsutisme is het belangrijk om eerst de onderliggende oorzaken te behandelen. Soms is hier een bloedtest voor nodig via de huisarts of gynaecoloog. Indien er sprake is van overgewicht kan het volgen van een gezond dieet in combinatie met meer lichaamsbeweging verbetering van hirsutisme geven.
De anticonceptiepil Diane 35 kan hirsutisme onderdrukken, het duurt bijna een jaar voordat het effect zichtbaar is. Orale anticonceptie kan ook gecombineerd worden met androgeenreceptorblokkers (Androcur, Spironolactone of Cyproplex).

Naast medicamenteuze therapie kan hirsutisme behandeld worden met definitieve laserontharing en elektrische ontharen. Door zelf epileren triggert het haarzakje continu om een nieuwe haar aan te maken, waardoor de haartjes steeds stugger kunnen worden. Veelvuldig zelf epileren van de haren kan verergering geven.

Welke behandelingen zijn er tegen hirsutisme?

Bij donkere, gepigmenteerde, haren heeft permanente laserontharing de eerste voorkeur vanwege de snelheid van behandelen en effectiviteit. Als de oorzaak van hirsutisme niet behandelbaar is, kunnen in de toekomst wel nieuwe haarzakjes geactiveerd worden of donshaartjes op andere plaatsen overgaan tot dikkere haren. Dit proces kan onafhankelijk van de laserbehandeling optreden. Het behaalde resultaat moet over het algemeen bijgehouden worden, bijvoorbeeld met een behandeling elk kwartaal of half jaar.

Voor grijze, witte, rossige of blonde haren is elektrische epilatie een alternatief en tevens een duurzame behandeling tegen ongewenste haargroei. Indien u een aanvullende verzekering heeft, kunnen beide therapieën geheel of gedeeltelijk vergoed worden uw zorgverzekeraar.

Lees meer over de behandeling van hirsutisme