littekensWat is een litteken?

Een litteken kan ontstaan door een verwonding, bijvoorbeeld door een ongeval, operatie, ziekte, zwangerschap of bij een huidprobleem. Littekens zijn er in diverse soorten en maten. Elk litteken vertelt een eigen verhaal. Soms voelt een litteken trekkerig of verhard aan. Het kan ook dat een litteken rood blijft, verdikt is of juist verzonken in de huid ligt. Een litteken kan gaan afwijken door een verstoorde wondgenezing, te veel spanning op het gebied, de huidskleur of familiaire aanleg.

Sommige mensen zijn juist trots op hun litteken, anderen zouden er liever vanaf willen. Hoewel littekens nooit volledig te verwijderen zijn, kan de huidtherapeut in de meeste gevallen helpen de littekens minder opvallend te maken.

Hoe ontstaat een litteken?

Bij een oppervlakkige schaaf- of snijwond maakt de opperhuid redelijk snel nieuwe huidcellen aan. Doordat de huid snel geneest ontstaat er ook geen litteken. In de daaronder gelegen huidlaag, de lederhuid, bevinden zich de zweetkliertjes, bloedvaatjes, haarzakjes en talgkliertjes. Als deze huidlaag beschadigd raakt door een diepe wond, zal de huid nieuw weefsel moeten aanmaken om het ‘gat’ op te vullen. De huid is zo knap dat zij zichzelf heel goed kan repareren. Via de zijkanten van de wond trekt de huid samen. In principe is dit ook de bedoeling, maar het geeft wel littekenweefsel.

Bij een diepe wond maakt de huid de eerste drie weken bindweefselcellen aan. Deze cellen vormen bindweefselvezels, oftewel collageen. In het begin is dit weefsel nog erg kwetsbaar en rood van kleur. Geleidelijk ontstaan er ook bloedvaatjes in het collageen, waardoor het weefsel meer zuurstof krijgt en steeds sterker wordt.

Twee maanden daarna gaat het collageen zich dag en nacht aanpassen aan de bewegingen in het betreffende gebied van het lichaam. Ook groeien de zenuwvezels weer in het weefsel, waardoor er ook steeds meer ‘gevoel’ in het litteken komt.

Het litteken wordt uiteindelijk platter en minder rood, maar blijft uiteindelijk altijd voelbaar en zichtbaar. Dat komt door de structuur en de kleur van het collageen. Een litteken is in feite sterker dan de gewone huid. Daarom voelt een litteken vaak iets harder en stugger aan dan de huid daaromheen.

Welke soorten littekens zijn er?

  • Acné-littekens: littekens in het gezicht of de rug in de vorm van een putje ten gevolge van acné.
  • Atrofisch litteken: een dun laagje littekenweefsel, meestal wat verzonken in de huid en lichter van kleur
  • Automutilatie littekens: littekens op het lichaam die zijn ontstaan door zelfbeschadiging
  • Hypertrofisch litteken: een litteken waarbij tijdens de wondgenezing teveel bindweefsel is aangemaakt, waardoor er een roodroze verdikking zichtbaar is
  • Normaal litteken: een klein wit of huidkleurig strengetje in de huid, dat ontstaan is na een operatie of ongeval. De wondgenezing is onder normale omstandigheden verlopen
  • Striae: lijnvormige atrofische littekens door het buitensporig oprekken van de huid, bijvoorbeeld na zwangerschap of groeispurt

Wat kunt u thuis doen tegen littekens?

Zodra u vermoedt dat u een litteken gaat overhouden aan een wond, adviseren wij om het natuurlijke wondgenezingsproces zo goed mogelijk zijn werk te laten doen. Houd de huid schoon, voorkom wrijving met kleding of schoeisel en bescherm het litteken tegen de zon door de wond af te dekken of een zonnebrandcrème met factor 50 te gebruiken.

Zodra de wond dicht is, kunt u uit voorzorg een littekencrème gebruiken (bijvoorbeeld Alhydran). Als u al weet dat er een litteken zal ontstaan, bijvoorbeeld na een operatie, dan kunt u direct na het sluiten van de wond of het verwijderen van de hechtingen, starten met het gebruik va siliconenpleisters (zoals Scarban of Bapscarcare). Aanvullend kunt u ook littekencrème gebruiken. Deze middelen leggen een beschermend laagje over de huid, waardoor vocht wordt vastgehouden in de huid en het litteken vlakker en soepeler wordt. Het is belangrijk de genezing van het litteken goed in de gaten te houden.

Welke behandelingen zijn er tegen littekens?

Hoewel een litteken nooit helemaal te verwijderen is, kan de huidtherapeut wel helpen de littekens minder opvallend te maken. Met behulp van diverse innovatieve behandeltechnieken wordt er een beroep gedaan op het natuurlijke herstelvermogen van de huid, waardoor littekenweefsel gezonder, gladder en soepeler kan worden. De behandelingen hebben het meeste effect in de actieve ontwikkelingsfase. Dit duurt ongeveer een jaar vanaf het sluiten van de wond.

De meest geschikte aanpak is afhankelijk van het soort litteken, uw klachten omtrent het litteken, uw huidskleur en de plaats van het litteken. Tijdens het intakegesprek bespreekt de huidtherapeut welke behandelingen in aanmerking komen en stelt een persoonlijk behandelplan voor u op.

Lees meer over de behandeling van littekens: